Trong thời đại công nghệ 4.0, máy tính, điện thoại thông minh (ĐTTM) là thiết bị hàng đầu không thể thiếu trong đời sống của con người. Bên cạnh những lợi ích mà chúng mang lại, nó sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của người sử dụng đặc biệt là những bất ổn về thị giác như: Nhức mỏi mắt, khô mắt, nhìn mờ, đau đầu,...

Máy tính, điện thoại thông minh được sử dụng phổ biến trong công việc, học tập và giải trí. Có khoảng 60% người làm văn phòng mắc bệnh lý về mắt, 3⁄4 số người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại gặp các rối loạn chức năng về mắt. Trong số đó đa phần mắc phải bệnh khô mắt.

Theo một số nghiên cứu khoa học, mắt ta chớp trung bình 20 lần/phút, từ đó mà nước mắt sẽ được điều chỉnh để làm ướt mắt và giúp loại bỏ một số bụi bẩn bám trên bề mặt nhãn cầu. Khi sử dụng máy tính, ĐTTM ta tập trung cao độ làm giảm số lần chớp mắt xuống còn 1⁄3 hay 2⁄3 lần/ phút sẽ làm khô mắt, mắt bị cộm, rát đỏ và mờ đi, về lâu dài có thể gây ra tật khúc xạ cho mắt,... Đây là nguyên nhân chính làm nhức mỏi mắt do dùng máy tính, ĐTTM.

1. Hậu quả để mắt tiếp xúc máy tính, điện thoại quá nhiều

Nếu sử dụng máy tính, điện thoại ít và bảo vệ mắt hợp lý ta có thể mắc triệu chứng nhẹ như mỏi mắt, nhức mắt,... Nhưng nếu sử dụng không đúng cách trong thời gian dài sẽ gây ra các triệu chứng nặng hơn như: Khô mắt, nóng rát như có dị vật ở trong mắt, mắt lòa đi dần và có cảm giác đau trong hốc mắt. Ngoài ra còn có đau đầu và mỏi nhức vùng cổ, lưng.

2. Giải pháp bảo vệ mắt

Trước hết cần kiểm tra tình trạng sức khỏe xem có mắc bệnh khúc xạ về mắt không? Giúp điều chỉnh và phòng tránh kịp thời những hội chứng do máy tính, điện thoại gây ra.

Trong quá trình sử dụng phải chớp mắt nhiều lần để làm ướt mắt, không căng mắt quá lâu khi nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại. Cho mắt nghỉ ngơi hợp lý, duy trì phương pháp 20-20-20, tức là khoảng 20 phút sau khi nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại cần nhìn ra xa khoảng 20 feet (6m) trong vòng 20 giây, có thể nhìn ra cửa sổ hay nhìn ngắm cây cối để cơ mắt được thư giãn và điều tiết. Giữa các giờ làm việc nên cho mắt nghỉ khoảng 10-15 phút, massage nhẹ vùng xung quanh mắt.

Ngồi đúng tư thế: Mắt cách xa màn hình khoảng 50-60cm, tâm màn hình thấp hơn mắt khoảng 10-20 cm, nên ngồi sao cho 2 tay song song với nền nhà, 2 chân vuông góc với mặt đất, thẳng lưng và giữ 2 vai cân bằng.

Nếu sử dụng máy vào buổi tối thì cần điều chỉnh độ sáng của đèn sao cho hợp lý, không quá tối cũng không quá chói, đặt máy ở nơi ánh đèn không phản chiếu vào màn hình.

Chỉnh phông chữ và cỡ chữ phù hợp để mắt có thể nhìn thoải mái nhất: nên điều chỉnh cỡ chữ to gấp 3 lần cỡ chữ nhỏ nhất mắt có thể đọc được, chọn chữ đen trên nền trắng hoặc chữ đậm trên nền sáng.

Vệ sinh màn hình máy tính, điện thoại thường xuyên cũng như lựa chọn máy có cấu hình sắc nét để mắt có thể thoải mái hơn khi làm việc, học tập. Nên đặt kính lọc cho màn hình hoặc dùng màn hình tinh thể lỏng sẽ giúp hạn chế mỏi mắt và giảm độ tương phản của màn hình.

3.Chế độ dinh dưỡng cho mắt: ngoài duy trì các thói quen tốt để bảo vệ mắt, một chế độ dinh dưỡng phù hợp sẽ góp phần bảo vệ đôi mắt đáng kể

Vitamin A                                                                                                                                                                  Vitamin C

Vitamin A thường thấy trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang, trứng, sữa và gan động vật có thể giúp võng mạc hoạt động ổn định, hỗ trợ thị lực trong điều kiện không đủ ánh sáng. Trong đó, cà rốt và bí đỏ còn chứa nhiều beta-caroten - tiền chất vitamin A có lợi cho mắt. Tuy nhiên, bạn không nên ăn quá nhiều gan động vật vì thực phẩm này chứa nhiều cholesterol. Mỗi người nên ăn khoảng 2-3 lần mỗi tuần, với khoảng 50-70 g mỗi lần.

Chất dinh dưỡng này có khả năng chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào mắt khỏi tác động của gốc tự do. Bổ sung vitamin C thường xuyên từ các loại trái cây họ cam, quýt hoặc ổi và dâu tây có thể hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và bệnh cườm mắt.

- Vitamin E                                                                                                                                                                  Axit béo Omega-3

Ngoài công dụng hỗ trợ trung hòa gốc tự do, bảo vệ cấu trúc võng mạc như vitamin C, việc hấp thụ vitamin E từ các loại hạt như hạnh nhân, hướng dương, hạt phỉ, đậu phộng cung cấp thêm các axit béo thiết yếu và kẽm. Nhờ đó, lớp màng lipid duy trì độ ẩm bề mặt nhãn cầu tốt hơn, hạn chế tình trạng khô rát, nhìn nhòe.

Omega-3 giúp mắt sáng, hỗ trợ tăng cường chức năng tuyến lệ, từ đó hạn chế nguy cơ khô mắt. Ngoài ra, chất béo này còn có khả năng chống viêm, chống oxy hóa, ngăn ngừa các bệnh lý liên quan đến quá trình lão hóa như thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể. Mỗi người nên bổ sung omega-3 từ nhóm cá béo như cá thu, cá mòi, cá hồi.

- Lutein và zeaxanthin

Bộ đôi dưỡng chất này có trong các loại rau như cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh, rau dền. Bên cạnh tác dụng chống oxy hóa, lutein và zeaxanthin có vai trò hỗ trợ bảo vệ võng mạc khỏi tác động của ánh sáng xanh phát ra từ máy tính, điện thoại và hỗ trợ ngăn ngừa quá trình thoái hóa điểm vàng.

Ngoài ra, người hay mỏi mắt vì tiếp xúc với màn hình điện tử nhiều nên chú ý uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày để cấp ẩm cho cơ thể, làm dịu giác mạc. Các loại trà thảo mộc như trà xanh, trà hoa cúc chứa chất chống oxy hóa EGCG và flavonoid hỗ trợ mắt giảm căng mỏi, bảo vệ tế bào thị giác khỏi tổn thương oxy hóa, bổ sung thêm dưỡng chất thiên nhiên broccophane chiết xuất từ bông cải xanh (broccoli) có thể giúp cơ thể gia tăng tổng hợp thioredoxin tự nhiên. Thioredoxin là loại protein phân tử nhỏ có chức năng bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và thủy tinh thể khỏi tác hại của ánh sáng xanh, chất oxy hóa. Từ đó, loại protein này có thể giảm mỏi mệt, khô mắt, phòng bệnh thoái hóa võng mạc và đục thủy tinh thể.

Sức khoẻ đôi mắt - sức khoẻ của bản thân, hãy bảo vệ đôi mắt bằng cách kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý và thói quen sinh hoạt khoa học mỗi ngày!

Nguồn sưu tầm:

-Bệnh viện mắt Sài Gòn

-ThS. BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh. TP HCM,