1. Mục tiêu tư vấn
Sau khi được tư vấn, cha mẹ/người chăm sóc trẻ có thể:
• Hiểu được tiêu chảy ở trẻ em là gì và nguyên nhân thường gặp.
• Nhận biết các dấu hiệu mất nước và dấu hiệu nguy hiểm.
• Biết cách chăm sóc trẻ bị tiêu chảy tại nhà.
• Biết cách sử dụng dung dịch Oresol đúng cách.
• Biết cách phòng ngừa tiêu chảy cho trẻ.
2. Tiêu chảy ở trẻ em là gì?
Tiêu chảy là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc tóe nước nhiều lần hơn bình
thường. Tiêu chảy cấp thường kéo dài trong thời gian ngắn và có thể khiến trẻ bị mất
nước, mất điện giải, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Nguyên nhân thường gặp là nhiễm virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng; ngoài ra còn
có thể liên quan đến vệ sinh ăn uống và môi trường.
3. Dấu hiệu nhận biết
Cha mẹ cần chú ý khi trẻ:
• Đi ngoài nhiều lần, phân lỏng hoặc tóe nước.
• Có thể đau bụng, buồn nôn hoặc nôn.
• Có thể sốt.
• Trẻ mệt, khát nước.
• Ăn uống hoặc bú kém.
Dấu hiệu mất nước cần chú ý
• Trẻ khát nhiều hoặc uống háo hức.
• Mắt trũng.
• Trẻ kích thích, quấy khóc hoặc mệt bất thường.
• Tiểu ít.
• Da và môi có thể khô.
Nếu trẻ có dấu hiệu mất nước rõ hoặc tình trạng diễn biến nặng, cần đưa trẻ đến cơ
sở y tế.
4. Chăm sóc trẻ bị tiêu chảy
Bù nước và điện giải
Đây là nội dung quan trọng nhất trong chăm sóc trẻ tiêu chảy.
• Cho trẻ uống Oresol (ORS) đúng theo hướng dẫn trên gói và hướng dẫn của nhân
viên y tế.
• Pha đúng lượng nước ghi trên bao bì, không tự ý pha đặc hoặc loãng.
• Cho trẻ uống từng thìa nhỏ, từng ngụm; nếu trẻ nôn, chờ khoảng 5–10 phút rồi tiếp
tục cho uống từ từ.
• Tiếp tục cho trẻ uống thêm sau mỗi lần đi ngoài theo hướng dẫn phù hợp với tuổi
và tình trạng của trẻ.
Dinh dưỡng
• Tiếp tục cho trẻ bú mẹ, không nên ngừng bú.
• Cho trẻ ăn thức ăn phù hợp với lứa tuổi, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng.
• Chia thành nhiều bữa nhỏ nếu trẻ ăn kém.
• Sau khi trẻ hết tiêu chảy, tiếp tục duy trì chế độ ăn đầy đủ để giúp trẻ phục hồi.
5. Sử dụng thuốc
• Không tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ.
• Không tự ý sử dụng kháng sinh.
• Nếu bác sĩ kê thuốc, cho trẻ dùng đúng liều và đúng thời gian.
• Có thể được bác sĩ chỉ định kẽm trong một số trường hợp tiêu chảy ở trẻ em.
6. Khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?
Đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ:
• Không uống được hoặc bú kém rõ rệt.
• Nôn liên tục.
• Li bì, khó đánh thức hoặc rất mệt.
• Có dấu hiệu mất nước.
• Đi ngoài có máu.
• Sốt cao hoặc tình trạng bệnh ngày càng nặng.
• Tiêu chảy kéo dài hoặc cha mẹ lo lắng về tình trạng của trẻ.
7. Phòng ngừa tiêu chảy
Cha mẹ có thể phòng tiêu chảy cho trẻ bằng cách:
• Cho trẻ bú mẹ, đặc biệt trong những tháng đầu đời.
• Cho trẻ ăn thức ăn được nấu chín, bảo quản hợp vệ sinh.
• Sử dụng nguồn nước sạch.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn và sau khi
đi vệ sinh/thay tã cho trẻ.
• Giữ vệ sinh dụng cụ ăn uống và môi trường sống.
• Xử lý phân và rác thải đúng cách.
• Cho trẻ tiêm chủng đầy đủ, trong đó vaccine rotavirus giúp phòng một nguyên
nhân quan trọng gây tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ.
8. Thông điệp giáo dục sức khỏe
“Trẻ bị tiêu chảy cần được bù nước và điện giải sớm, tiếp tục bú mẹ và ăn uống phù
hợp. Không tự ý dùng thuốc. Khi trẻ có dấu hiệu mất nước hoặc trở nặng, cần đưa trẻ
đến cơ sở y tế kịp thời.”

Nguồn: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/pneumonia