1. Mục tiêu tư vấn
Sau khi được tư vấn, cha mẹ/người chăm sóc trẻ có thể:
• Hiểu được viêm phổi ở trẻ em là gì và các nguyên nhân thường gặp.
• Nhận biết được những dấu hiệu thường gặp và dấu hiệu nguy hiểm.
• Biết cách chăm sóc trẻ bị viêm phổi tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Biết cách phòng ngừa viêm phổi cho trẻ.
• Biết khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.
2. Viêm phổi ở trẻ em là gì?
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng ở phổi, có thể do virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân
khác gây ra. Khi bị viêm phổi, các túi khí nhỏ trong phổi có thể chứa dịch và mủ, làm trẻ khó
thở và giảm khả năng trao đổi oxy.
Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ suy dinh dưỡng hoặc có sức đề kháng kém, có nguy cơ mắc bệnh và
diễn biến nặng cao hơn.
3. Dấu hiệu nhận biết
Cha mẹ cần chú ý các biểu hiện như:
• Ho.
• Sốt.
• Thở nhanh hoặc khó thở.
• Trẻ mệt, bú kém hoặc ăn uống kém.
• Có thể đau ngực hoặc nôn ói tùy trường hợp.
Đặc biệt, ho kèm thở nhanh hoặc khó thở là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế để
phát hiện viêm phổi.
4. Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay
Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có biểu hiện khó thở rõ rệt, tình trạng trở nên
nặng hơn, không uống/bú được, li bì hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác.
Không nên tự theo dõi kéo dài khi trẻ có dấu hiệu bệnh nặng. Việc đánh giá và điều trị sớm
giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
5. Chăm sóc trẻ bị viêm phổi
• Cho trẻ nghỉ ngơi, giữ trẻ thoải mái.
• Cho trẻ uống đủ nước; với trẻ còn bú, tiếp tục cho bú thường xuyên nếu trẻ có thể bú.
• Cho trẻ ăn thức ăn phù hợp với lứa tuổi, dễ ăn và đủ dinh dưỡng.
• Dùng thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo đơn của bác sĩ/nhân viên y tế.
• Nếu trẻ được kê kháng sinh, cần sử dụng theo đúng hướng dẫn và không tự ý ngừng
hoặc thay đổi thuốc.
• Theo dõi tình trạng ho, sốt, nhịp thở, khả năng ăn uống/bú và mức độ tỉnh táo của trẻ.
WHO khuyến cáo việc điều trị viêm phổi cần dựa trên đánh giá của nhân viên y tế; một số
trường hợp viêm phổi do vi khuẩn cần dùng kháng sinh, trong khi những trường hợp nặng có
thể cần nhập viện và hỗ trợ oxy.
6. Phòng ngừa viêm phổi
Cha mẹ có thể giúp giảm nguy cơ viêm phổi cho trẻ bằng cách:
• Cho trẻ tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch, đặc biệt các vaccine giúp phòng những bệnh
có thể gây viêm phổi.
• Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu nếu có thể.
• Đảm bảo trẻ được ăn uống đầy đủ và cân đối.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi chăm sóc hoặc cho trẻ ăn.
• Giữ nhà ở thông thoáng, hạn chế khói bụi và ô nhiễm không khí trong nhà.
• Không hút thuốc lá trong nhà hoặc gần trẻ.
• Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh đường hô hấp.
7. Những điều cha mẹ không nên làm
• Không tự ý mua và sử dụng kháng sinh cho trẻ.
• Không tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc đã được kê.
• Không trì hoãn việc đưa trẻ đi khám khi trẻ khó thở hoặc có dấu hiệu bệnh nặng.
• Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá.
8. Thông điệp giáo dục sức khỏe
“Phát hiện sớm – đưa trẻ đi khám đúng lúc – điều trị đúng hướng dẫn – chăm sóc dinh
dưỡng đầy đủ – phòng bệnh bằng tiêm chủng và môi trường sống trong lành.”
Cha mẹ/người chăm sóc cần theo dõi sát tình trạng của trẻ. Khi trẻ có dấu hiệu khó thở
hoặc trở nặng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Nguồn: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/pneumonia