Trong những năm gần đây tỷ lệ mắc bệnh tim mạch ở Việt Nam đang gia tăng đáng báo động. Nguyên nhân chính bao gồm: Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, lối sống công nghiệp hiện đại, thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, áp lực công việc ngày càng cao. Đặc biệt, xu hướng này đang lan rộng sang cả nhóm người trẻ tuổi, gây lo ngại về sức khỏe cộng đồng trong tương lai.

Theo thống kê bệnh tim mạch ở Việt Nam mỗi năm đều tăng. Trên toàn cầu, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây ra 32% số ca tử vong trong năm 2019 bao gồm bệnh mạch vành và đột quỵ, với hơn 3/4 số ca tử vong do bệnh tim mạch xảy ra ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, số bệnh nhân mắc bệnh tim mạch ở đã tăng lên trong vài năm qua, trong đó bệnh tim mạch do xơ vữa chiếm 65% tổng số ca mắc bệnh tim mạch.

Bệnh mạch vành và đột quỵ liên tục là những nguyên nhân phổ biến gây tử vong tại Việt Nam. Số năm sống điều chỉnh theo tình trạng khuyết tật (DALYs) trên 100.000 người đã tăng đều đặn kể từ năm 2009. Đến năm 2019, chỉ số này đã đạt 1.569 đối với bệnh mạch vành và 1.207 đối với đột quỵ. Những con số này cao hơn đáng kể so với các nền kinh tế phát triển như Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Úc và Singapore.

►► Bệnh tim mạch bao gồm bệnh mạch vành, bệnh mạch máu não (đột quỵ), tăng huyết áp, bệnh động mạch ngoại biên, bệnh tim thấp khớp, bệnh tim bẩm sinh và suy tim. Các yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh tim mạch là sử dụng thuốc lá, ít vận động, chế độ ăn uống không lành mạnh và lạm dụng rượu, bia. Do đó, có thể giảm nguy cơ mắc hầu hết các bệnh tim mạch thông qua điều chỉnh, kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh.

• Khoảng 200.000 ca tử vong mỗi năm do bệnh tim mạch, chiếm 1/3 tổng số ca tử vong;
• Tỷ lệ người trưởng thành mắc tăng huyết áp tăng 1% mỗi năm (2000-2015);
• Hiện nay, 25% dân số trưởng thành mắc tăng huyết áp (1/4 người trưởng thành). (1)

Những con số này đặt ra thách thức lớn cho ngành y tế Việt Nam trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh lý tim mạch trong tương lai.

Cần làm gì để giảm tỷ lệ mắc bệnh tim mạch ở Việt Nam hiện nay?

Bệnh tim mạch đang trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế và xã hội Việt Nam, đặc biệt khi tỷ lệ mắc bệnh ngày càng gia tăng, thậm chí ở những người trẻ tuổi. Để giảm thiểu tình trạng này, cần có sự phối hợp đồng bộ từ chính sách nhà nước đến ý thức của mỗi cá nhân.

1. Tăng cường truyền thông và giáo dục sức khỏe tim mạch

Những nội dung quan trọng cần được phổ biến bao gồm:

• Vai trò của lối sống lành mạnh đối với sức khỏe tim mạch;
• Chế độ ăn uống khoa học, giảm muối, đường, chất béo bão hòa và tăng cường rau xanh, trái cây;
• Lợi ích của việc vận động thể chất thường xuyên;
• Nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh tim mạch;
• Tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

2. Đầu tư nâng cao chất lượng hệ thống y tế

• Nâng cấp cơ sở hạ tầng y tế: Đầu tư trang thiết bị hiện đại cho các bệnh viện chuyên khoa tim mạch và các khoa tim mạch tại bệnh viện đa khoa;
• Phát triển hệ thống y tế đồng đều: Đảm bảo người dân ở cả thành thị và nông thôn đều có thể tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng;
• Đào tạo nhân lực y tế chuyên sâu: Bồi dưỡng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tim mạch để nâng cao hiệu quả điều trị.

3. Đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ và tình nguyện

• Mở rộng phạm vi tiếp cận của các chương trình phẫu thuật miễn phí;
• Hỗ trợ chi phí điều trị cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn;
• Tổ chức khám sàng lọc tim mạch tại cộng đồng để phát hiện bệnh sớm.

4. Kiểm soát tốt các bệnh nền liên quan đến tim mạch

• Theo dõi và điều trị đúng cách: Kiểm tra sức khỏe định kỳ, tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ;
• Duy trì lối sống khoa học: Hạn chế thuốc lá, rượu bia, ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên;
• Kiểm soát cân nặng: Béo phì là một yếu tố nguy cơ lớn của bệnh tim mạch, vì vậy cần duy trì cân nặng hợp lý.

Giảm tỷ lệ mắc bệnh tim mạch tại Việt Nam đòi hỏi một chiến lược toàn diện, từ việc nâng cao nhận thức cộng đồng, cải thiện hệ thống y tế, đến thay đổi thói quen sống của từng cá nhân. Mỗi người cần chủ động bảo vệ trái tim mình bằng cách sống lành mạnh, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và thăm khám sức khỏe định kỳ. Một cộng đồng khỏe mạnh bắt đầu từ những hành động nhỏ của mỗi cá nhân hôm nay.

Hiện nay, Trung tâm y tế khu vực Hàm Thuận Bắc đã chú trọng đầu tư hệ thống trang thiết bị, máy móc giúp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác, hỗ trợ tối đa trong điều trị như hệ thống máy siêu âm tim để kịp thời phát hiện các bệnh lý về tim mạch, nâng cao hơn nữa chất lượng điều trị các bệnh lý nền liên quan đến tim mạch tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu,…tại đơn vị. Theo dõi diễn biến bệnh và đánh giá hiệu quả phác đồ điều trị của bác sĩ trong quá trình điều trị bệnh.

(Trích từ  kiến thức y khoa về bệnh tim mạch -  Bệnh viện Tâm Anh ngày 06/03/2025